264,87 μέτρα, περίπου 400 νεκρά βήματα...
Αυτή είναι η απόσταση ανάμεσα στο Ελληνικό και το Τουρκικό φυλάκιο.
Επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Κύπρο. Πρώτη φορά στην Λευκωσία έχοντας προγραμματίσει με κάθε λεπτομέρεια την επίσκεψη μου στην νεκρή ζώνη και σε ενα μικρό μέρος της κατεχόμενης πλευράς της.
Σάββατο πρωί με ένα σακκίδιο στην πλάτη ξεκίνησα απο το ξενοδοχείο. Περπάτησα μισή ώρα σε μία απο τις πιο όμορφες περιοχές της ελεύθερης Λευκωσίας. Μεγάλοι δρόμοι, πολύ πράσινο και εντυπωσιακές μονοκατοικιες.
Η πινακίδα σημάδι οτι πλησιάζω σε μια ιδιαίτερα ευαισθητη ιστορικά περιοχή ηταν "προσωρινό δημαρχείο Κερύνειας".
Ηταν η πρώτη μου συνάντηση με την σκλήρη πραγματικότητα. Ηταν το πρώτο σφίξιμο στην καρδιά.
Σχεδόν απέναντι βρίσκεται η βάση της ειρηνευτικής δύναμης των αποκαλούμενων Ενωμένων Εθνών (UN).
Λίγο πιο κάτω στα αριστερά βρίσκεται η κατοικία-βίλα του Έλληνα πρεσβη και μετά από είκοσι μέτρα στην δεξιά πλευρά του δρόμου το Ελληνικό φυλάκιο.
Εκεί θα δώσετε το διαβατήριο ή την ταυτότητά σας και μετά από ένα σύντομο έλεγχο εισέρχεστε στην "νεκρή ζώνη".
Ενα πρωτοφανές κοκτέιλ συναισθημάτων, θλίψης, πίκρας, απογοήτευσης, θυμού, θαυμασμού,υπερηφάνειας, έσκασε μέσα μου με το που έκανα τα πρώτα βήματα.
Η ησυχία που επικρατεί παραπέμπει σε νεκροταφείο και αυτόματα περνούν από το μυαλό μου εικόνες και ήχοι από τις δραματικές ημέρες του πολέμου.
Βρίσκομαι ηδη μπροστά στο Λήδρα Παλλάς.
Στο σημείο που οι εισβολείς επιτέθηκαν με όλες τους τις δυνάμεις.
Ηταν ενα στρατηγικός για αυτούς στόχος η κατάληψη του ξενοδοχείου και της πέριξ αυτού περιοχής.
Τα σημάδια στους τοίχους του ξενοδοχείου παραμένουν εκει 50 χρόνια τωρα για να θυμίζουν και να προκαλούν.
Να θυμίζουν τον πόλεμο και να προκαλούν την διεθνή κοινότητα αποδεικνύοντας την μόνιμη ανικανότητα της.
Μια απο τις εισόδους εξακολουθεί να έχει την πινακίδα
"Exchange Gate" !!! 50 χρονια "exchange made in" Hνωμενα εθνη...
Το ξενοδοχείο «Λήδρα» χτίστηκε το 1946 και μέχρι το 1974 ήταν το μεγαλύτερο και πολυτελέστερο ξενοδοχείο της Λευκωσίας και εξακολουθει να είναι εντυπωσιακα επιβλητικό. Μετά την τουρκική εισβολή παρέμεινε στη Νεκρή Ζώνη και φιλοξενεί το αρχηγείο της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο.
Σχετικά με την μάχη που έγινε περιπληπτικά αναφέρω τα παρακάτω.
Η τουρκική εισβολή ξεκίνησε τα ξημερώματα του Σαββάτου στις 20 Ιουλίου του 1974,
περίπου 8 το πρωι άρχισαν να χτυπούν τους εθνοφρουρούς και την γύρω περιοχή με σφαίρες, βλήματα από όλμους και πυροβόλα και αυτό συνεχίστηκε μέχρι και το τέλος της μέρας.
Ανδρες της UNFICYP(United Nations Peacekeeping Force in Cyprus) μετέφέραν απειλές των Τούρκων ότι αν δεν εγκατέλειπαν οι εθνοφρουροί το ξενοδοχείο θα τους έριχναν βόμβες.
Η αρνηση ηταν δεδομενη και ετσι μέχρι το τέλος της μέρας, είχαν πέσει νεκροί οι πρώτοι εθνοφρουροί.
Την επόμενη ημέρα, 21η Ιουλίου, από το πρωί, άρχισε πάλι η μάχη με τους εθνοφρουρούς να ρίχνουν ενάντια των Τούρκων που ήταν οχυρωμένοι στα γύρω σπίτια.
Ειναι εντυπωσιακό οτι αυτα τα σπίτια απεναντι απο το ξενοδοχειο παραμένουν σαν να σταμάτησε ο χρόνος. 50 χρόνια αυτη η εικόνα. Δεν περιγράφονται τα συναισθήματα. Περπάτησα μεχρι την πόρτα αλλα δεν αντεξα να κοιτάξω μεσα. Εφυγα βιαστικά και με πολλες πολλες αποριες να με πνιγουν. Σας προτεινω να σταθειτε λιγο σε αυτες τις φωτογραφιες και να σκεφτείτε.
Η σθεναρή αντίσταση των εθνοφρουρών έκανε τους Τούρκους να απειλήσουν μέσω της υποτιθεται ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ οτι αν δεν έφευγαν οι Ελληνες απο το ξενοδοχειο τοτε αυτοι θα εριχναν βομβες ναπάλμ.
Τελικά μετα απο διαπραγματεύσεις συμφωνήθηκε οτι το ξενοδοχειο και η γύρω περιοχή θα παρεδίδετο στην δύναμη του ΟΗΕ κατι που ισχύει μέχρι σημερα.
Η Τουρκία απετυχε τελικα να το καταλάβει αλλά οποιος τούρκος θέλει μπορεί ως τουρίστας να περάσει στην νεκρή ζώνη να το θαυμάσει. Κατι ειναι και αυτο...
Εντυπωσιακό υλικό απο τις μάχες και την κατάσταση που επικρατούσε παρουσιασε μετα απο λιγες μερες ο Σουηδός πολεμικός φωτορεπόρτερ Tommy Mardell ο οποίος βρίσκόταν στην Κύπρο να καλύψει τις εξελίξεις που προηγήθηκαν με το πραξικόπημα κατα του Μακαρίου.
Μαζί με αρκετούς τουρίστες διέμενε στο Ληδρα Παλας και εγκλωβιστηκε οταν έγινε η επίθεση και οι μάχες περιμετρικά.
Η αγωνία, ο φόβος και η τραγικότητα των στιγμών οπως τις βιωνε καταγράφηκαν απο τον φακό του και αποτελουν ενα πολυτιμο ιστορικο υλικο.
Ένα χρόνο μετά, το 1975, οι φωτογραφίες του Mardel με τίτλο «Ledra Palace», πήραν το πρώτο βραβείο φωτογραφίας στο διεθνή διαγωνισμό «World Press Photo»
Αυτη η τραγικότητα , η αγωνία και ο φόβος σε διαπερνά βαδίζοντας αυτα τα 265 μέτρα της νεκρής ζώνης.
Και ισως δεν ειναι τυχαίο το ότι ολοι αμίλητοι διαβαίνουν την αποσταση απο το ένα φυλάκιο στο άλλο.
Ομως μεσα σε αυτη την καταθλιπτική πραγματικότητα υπάρχει και μία αχτίδα ελπιδας και αισιοδοξίας.
Είναι το σπίτι της συνεργασίας.
Βρίσκεται απέναντι απο την τελευταία είσοδο του ξενοδοχείου με κατευθυνση προς το τουρκικό φυλάκιο και στεγάζει την συνεργασία των λαών, την ειρήνη και την πάλη για ένα καλύτερο μέλλον.
Ειναι σημείο συνάντησης για Ελληνες και Τούρκους που μοιράζονται ιδέες και αγωνίες για την ζωη και την αρμονική συνύπαρξη.
Μπορείτε να πιειτε τον καφέ σας, να μιλήσετε , να διαβασετε καποιο απο τα πολλα βιβλία που υπάρχουν στην βιβλιοθήκη και κυρίως να ζήσετε την ζεστασια και την αγαπη.
Την χαρά της επικοινωνίας και αν είστε τυχεροί να απολάυσετε μια απο τις πολλές καλλιτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις που προγραμματίζονται.
Αφησα το σπιτι της συνεργασίας και συνέχισα προς το τουρκικό φυλάκιο περιπου 100 μετρα πιο κατω.
Ειναι η στιγμη που καταλαβαινεις την διαφορά. Ειναι η στιγμη που λες οκ τωρα εισερχομαι σε καποια θυρα φανατικών οπαδων ( this is touba, filadelfeia, peireas και δεν περναει κανεις και τελικα ολοι περνουν).
Μια μονο συγκριση ειναι αρκετη.
"Turkish Republic of Northen Cyprus FOREVER"
ουτε καλως ηρθατε...ουτε hoşgeldiniz...
Απο την αλλη πλευρα, τιποτε. Ουτε σημαιες ουτε συνθηματα. Ενα απλο φυλάκιο για έλεγχο ταυτοτητων η διαβατηριων.
Ειπα απο μεσα μου ενα "ΑΕΚ ζουμε στην Πολη να σε δουμε" και προχώρησα.. Εδωσα διαβατηριο περιμενα λιγο και μετα ξεκινησα για το Μπουγιουκ Χαν.
Ειναι μια απόσταση 1500 μετρων ικανή για να παρω μια ιδεα απο τα κατεχόμενα και να δω ενα τουριστικό σημείο οπως ειχα διαβασει σε διάφορους οδηγούς.
Αμέσως μετά το φυλάκιο ελέγχου υπάρχει ενα κατάστημα τράπεζας για συνάλλαγμα αφου το επίσημο νόμισμα στα κατεχόμενα ειναι η τουρκιή λίρα αλλά δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα αν έχετε ευρω. Αντιθέτως επιδιώκουν οι περισσότεροι εμποροι και τα καταστήματα την πληρωμή τους σε ευρω.
Με πλοηγό το Google Maps περασα απο μια τελειως αδιαφορη περιοχη και έφτασα στην κεντρική πλατεία Ατατουρκ.
Εκει βρισκονται τα δικαστηρια και το ταχυδρομειο και φυσικα ενα μεγάλο τζαμί γοτθικού ρυθμού....Το Sarayonu τζαμί, που πριν ήταν -καμμια έκπληξη- καθολική εκκλησια.
Μια στήλη στο κέντρο κίνησε την περιέργεια μου και επειδή ρωτώντας πάς στην Πόλη που λέει ο λαος, έμαθα οτι είναι μια Ενετική Στήλη που μεταφέρθηκε -και εδω καμμια εκπληξη- από τα ερείπια της Σαλαμίνας. Η στήλη είναι από γρανίτη και πιστεύεται ότι προήλθε από το ναό του Δία στη Σαλαμίνα. Μεταφέρθηκε στη Λευκωσία από τη Σαλαμίνα το 1550. Τοποθετήθηκε στη σημερινή της θέση το 1915 και στη συνέχεια διακοσμήθηκε με γκραβούρα στη βάση της για να παρει και κανένα μπράβο ο αφέντης της περιοχής.
Μετα την πλατεία και μέσα απο ενα δρομάκι στενό με εμπορικά καταστήματα εφτασα στο χάνι που αποτελει τουριστική ατραξιόν. Συμφωνα με τα κιτάπια χτίστηκε το 1572 από τον Μουζαφέρ Πασά, μπεηλέρμπεη της Κύπρου.
Πρόκειται για ένα διώροφο κτίριο με τετράγωνη αυλή και ένα οκταγωνικό μικρό τέμενος με τρούλο στο κέντρο.
Τα παλια τα χρόνια έμεναν περιπλανώμενοι έμποροι, ταξιδιώτες, προσκυνητές και γενικά περαστικοί.
Σήμερα ειναι γεμάτο μαγαζακια με τουριστικα είδη, καφέ και εστιατόρια τα περισσοτερα απο τα οποία ηταν κλειστα την ωρα που πήγα.
Κανένα πρόβλημα για καφε και τσαι αφου τα δρομακια περιμετρικα ηταν γεμάτα παραδοσιακους καφενέδες και κόσμο.
Ανοιχτά επίσης ηταν και ολα τα εμπορικά με τουριστικά είδη και η κεντρική αγορά με κάθε είδους τρόφιμα.
Περπάτησα αρκετά. Χάζεψα σε καταστήματα, περιεργάστηκα τους ανθρώπους, τις κινησεις τους τις φωνες τους και πηρα τον δρόμο της επιστροφης. Η γενική εντύπωση είναι μια και ξεκάθαρη. Φτώχεια και εγκατάλειψη. Οι εικόνες ενδεικτικές της κατάστασης.
Και ομως υπαρχει ελπιδα...
"Ελληνας;"
"Ναι Ελληνας"
"Απο που είσαστε;"
"Απο Αθηνα"
"Ααααα απο Αθηνα !!! Μπραβο. Εμεις εχουμε παει Θεσσαλονικη, Καβαλα, Ροδο πολυ ωραια"
"χαιρομαι. οι λαοι θελουν να ζουν ειρηνικά"
"δυστυχως εμας εδω μας εχουν χωρισει"
Απο τον διάλογο σε ένα καταστημα με ρουχα. Ιδιοκτητες ενα ζευγάρι τουρκοκυπριων λιγο πιο μικροι απο εμενα. Ηθελαν να με κερασουν τσαι. Δεν εκρυβαν την πικρία τους.
Τους ευχαριστησα πολυ.
και επιστρεφοντας πως σας φαινεται σε χωρα της ΕΕ να περπατας και απο πανω σου διπλα σε συρματοπλεγματα να σε βλεπουν και να πινουν τον καφε τους τουρκο-κυπριοι ;;
