Το 1919, οι Άγγλοι είχαν ξεκάθαρες απόψεις σχετικά με την Κύπρο, όπως καταδεικνύεται από τα πρακτικά δύο πολεμικών συμβουλίων που διεξήχθησαν τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς.
Ένα από τα κύρια θέματα συζήτησης ήταν η πρόταση για την εκχώρηση της Κύπρου στην Ελλάδα. "CEDE CYPRUS TO GREECE".
Αυτή η πρόταση συνδέεται με τις εξελίξεις της εποχής, καθώς τον Μάιο του 1919 είχε πραγματοποιηθεί η απόβαση του Ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, με την εντολή των συμμάχων για διαφύλαξη της τάξης στην περιοχή.
Οι Βρετανοί αναγνωρίζουν την στρατηγική σημασία της Κύπρου τόσο για τα συμφέροντα τους αλλά γενικότερα για τις μεγάλες συμμαχικές δυνάμεις της εποχής. Τα γεγονότα από το 1919 μέχρι σήμερα το επιβεβαιώνουν. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν εκείνη την περίοδο συνεχίζουν να έχουν αντίκτυπο στις σχέσεις μεταξύ των χωρών και στην πολιτική κατάσταση του νησιού μέχρι σήμερα και ορίζουν δυστυχώς και τα μελλούμενα.
Δεν πρόκειται να κάνω καμία περισπούδαστη ανάλυση. Ντοκουμέντα παραθέτω και ο καθένας τα συμπεράσματα του βγάζει. Μόνο μια απορία τολμώ να καταθέσω.
Διαβάζοντας τα δυο κείμενα βρήκα ότι τα επιχειρήματα που διατυπώνονται είναι εντυπωσιακά απλά και κατανοητά. Οι πράξεις και τα γεγονότα όμως αποδεικνύουν πως φαίνονται δυσνόητα σε όλους όσους διαχειρίζονται τα εθνικά μας θέματα.
Εκτός εάν δεν τα διαβάζουν και δεν τα μελετούν (;).
Παραθέτω τα πρακτικά 2 πολεμικών συμβουλίων τον Οκτώβριο του 1919- από τα Βρετανικά αρχεία. (https://www.nationalarchives.gov.uk/)
War Cabinet 03 October 1919 Πολεμικό συμβούλιο 3 Οκτωβρίου 1919
Το θέμα που κυριαρχεί είναι η πρόταση του Warren Fisher, ενός αξιωματούχου με μεγάλη επιρροή στον τότε πρωθυπουργό Lloyd Gorge,για την εκχώρηση της κυριαρχίας της Κύπρου στην Ελλάδα.
Η εισήγηση του Βασιλικού ναυτικού (Royal Navy), τότε αυτόνομου υπουργείου, για απόρριψη της πρότασης αυτής είναι η πιο απλή, περιεκτική και κατανοητή εξήγηση όλων των δεινών της Κύπρου.
Παλαιών, νυν και μελλούμενων.
Ιδού λοιπόν γιατί πρέπει η Κύπρος να παραμείνει στις αγκάλες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας η των "μεγάλων" δυνάμεων.
1. Το λιμάνι της Λεμεσού απέχει 210 μιλια από το Port Saide και 150 από την Haifa και η ακτογραμμή του νησιού μόνο 40 μίλια από τα παράλια της Cilicia, 80 από την Mersina 100 από την Beirut και 150 από την Alexadretta η Adalia. Συνεπώς η Κύπρος κατέχει μια στρατηγική θέση σε σχέση με όλα τα παραπάνω τα οποία να σημειωθεί ότι βρίσκονται στην ακτίνα δράσης της αεροπορίας.
Αν και στερείται φυσικών λιμανιών, η Αμμόχωστος /Famagusta θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια εξαιρετική βάση για υποβρύχια και παρα το υψηλό κόστος σε μια βάση για μεγάλα πλοία. Επιπρόσθετα, όπως επεσήμανε και ο υπουργός αεροπορίας υπάρχουν καλές εγκαταστάσεις για μια αεροπορική βάση.
2. Με τις υπάρχουσες συνθήκες η κατοχή της Κύπρου είναι υψίστης σπουδαιότητας .
Δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε την παράδοση της Κύπρου σε καμία δύναμη η οποία θα την χρησιμοποιούσε εναντίον μας γιατί έτσι όχι μόνο θα χάσουμε την δυνατότητα απόκρουσης οποιασδήποτε επίθεσης από Συρία και Κιλικία αλλα ταυτόχρονα θα δώσουμε δώρο στον εχθρό για να δημιουργήσει βάση υποβρυχίων και δυνατότητα αεροπορικής επίθεσης σε Πορτ Σαιντ και Χάιφα.
Ακόμη και αν επακολουθήσει μακρά περίοδο ειρήνης, νέες συνεργασίες και πολιτικοί συνδυασμοί θα εμφανισθούν αλλά και καινούργιοι μέθοδοι πολέμου θα αναπτυχθούν με έμφαση τις αεροπορικές επιθέσεις.
Δεν πρέπει να παραγνωρισθεί ότι η Ελλάδα παρουσιάζεται σαν μια μεγάλη δύναμη στην Μεσόγειο και κανείς δεν ξέρει σε ποια πλευρά θα βρίσκεται μετα από 20 η 30 χρόνια.... Και η Κύπρος στα χέρια της Ελλάδας σε συμμαχία με μια άλλη μεγάλη δύναμη θα ειναι μια σημαντική απειλή για εμάς.
3. Σε ότι αφορά την Τουρκική μειονότητα (60.000) είναι δεδομένη η αντίθεση της σε οποιαδήποτε μεταβολή του στάτους στο νησί.
(ετσι αποκαλείται η μειονότητα από τότε. Είτε στην Κύπρο είτε στην Θράκη. Είτε μας αρέσει είτε όχι. Όπως εμείς μιλάμε για Έλληνες της Πολης της Μικράς Ασιας της Β. Ηπείρου)
Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψιν οτι ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της Αυτοκρατορίας μας θα θεωρήσει εξαπάτηση την παράδοση 60000 μουσουλμάνων στην κυβέρνηση μιας χώρας που μισούν και δεν εμπιστεύονται.
Τέλος, η Κύπρος δεν μπορεί να εκχωρηθεί σε τρίτη δύναμη χωρίς την συναίνεση της Γαλλίας.
War Cabinet 13 October 1919 Πολεμικό συμβούλιο 13 Οκτωβρίου 1919
Δέκα ημέρες αργότερα το συμβούλιο επανέρχεται στο θέμα της παραχώρησης της Κύπρου στην Ελλάδα.
Στο τραπέζι η επιστολή του διοικητού των δυνάμεων της Μεσογείου στην οποία εξηγεί τους λόγους, στρατιωτικούς και πολιτικούς, για τους οποίους πρέπει να απορριφθεί η πρόταση εκχώρησης της Κύπρου στην Ελλάδα. .
Πλεονεκτήματα για το Πολεμικό Ναυτικό
1. Ιδανική θέση της Κύπρου για συγκέντρωση στρατευμάτων και επιχειρήσεις στα παράλια Συρίας η Μικράς Ασίας.
2. Κατάλληλη βάση για ελαφρού τύπου σκάφη όπως το λιμάνι της Αμμοχώστου
3. Εφοδιασμός του στόλου (καυσιμα και προμήθειες)
Πλεονεκτήματα για την Αεροπορία
1. Πολλά καλά αεροδρόμια μπορούν να αναπτυχθούν , όπως στην Αμμόχωστο εύκολα προσβάσιμο η κοντά στην Λευκωσία για προστασία από βομβαρδισμούς.
2. Η λίμνη της Λεμεσού μπορεί να μετατραπεί σε σταθμό υδροπλάνων χωρίς να αποκλείεται η δημιουργία αεροδρομίου σε παραπλήσια περιοχή αν και για πτήσεις προς βορρά ο ορεινός όγκος απαιτεί υπερπτηση ύψους 6000 ποδιών που είναι ένα σημαντικό πρόβλημα.
3. Συμπερασματικά προτείνεται η Αμμόχωστος για αεροπορική βάση.
4. Η στρατηγική θέση του νησιού είναι επίσης κατάλληλη για δημιουργία βάσης ανεφοδιασμού στον αεροδιάδρομο Αγγλία - Ινδία- Μεσοποταμία.
5. Οι πτήση Αθήνα - Δαμασκός είναι μικρότερη κατά 400 μίλια αλλά και ασφαλέστερη γιατί πραγματοποιείται κοντά σε νησιά αποφεύγοντας έτσι πολύωρη πτήση πάνω από θάλασσα και μακριά από ξηρά. Στην Κω υπάρχει ήδη δυνατότητα προσγείωσης.
6. Επισημαίνεται πάλι πως η Κύπρος βρίσκεται πολύ κοντά σε περιοχές με συνθήκες αστάθειας που προβλέπεται να συνεχιστούν μακροπρόθεσμα. (Αμμόχωστος - Βηρυτός μόνο 110 μίλια, Αλεξανδρέττα 138 μίλια, Μερσίνα 100 μίλια). Δυο αεροπλάνα μπορούν σε μια μέρα να επιτηρούν 600 μίλια ακτογραμμής από Βηρυτό μέχρι το ακρωτήριο Ανεμούριο στην Μικρά Ασία (cape Anamur).
Μία πτήση αρκεί για περιπολία κατά μήκος των ακτών από Βηρυτό μέχρι Πορτ Σαιντ.
Πολιτικοί λόγοι
Διαχωρίζονται σε 2 κατηγορίες. Τα άμεσα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα-κίνδυνοι αν η Κύπρος καταλήξει σε εχθρική δύναμη η σε αδύναμη χώρα και μέσω αυτής τελικά σε εχθρική δύναμη.
Άμεσα Πλεονεκτήματα
1. Ανθρώπινο δυναμικό
Δώδεκα χιλιάδες Κύπριοι στρατεύθηκαν εθελοντικά και βοήθησαν σημαντικά τον στρατό μας στην Θεσσαλονίκη. Γενικά ο κόσμος είναι πολύ θετικός στην στράτευση και μπορεί να το επαναλάβει στο μέλλον και σε
μεγαλύτερη κλίμακα αν παραστεί ανάγκη.
2. Ορυκτός Πλούτος
Κοιτάσματα πετρελαίου αν και ακόμη ερευνάται η αξιοποιήσιμη ποσότητα.
θειούχα κοιτάσματα. Α Υλες για παραγωγή θειικού οξέος. Αμίαντος, Θειικός χαλκός, γύψος, αλάτι και μικρές ποσότητες μαγνησίου.
Το θειικό οξύ είναι σημαντικό για την Αίγυπτο.
Το αλάτι από τις αλικές Λεμεσού και Λάρνακας είναι Κρατικό Μονοπώλιο.
Επίσης αναφέρονται οι εξαιρετικές ποιότητες σε σιτάρι, χαρούπι, πατάτες.
Και φυσικά η ξυλεία για καύσιμο.
Τα δάση της Κύπρου είναι πηγή ξυλείας.. Η Αίγυπτος δεν εχει δάση και τα στρατευματά μας στην Παλαιστίνης κάλυψαν τις μεγάλες τους ανάγκες σε ξυλεία και καύσιμα αποκλειστικά απο την Κύπρο.
3. Επίσης προϊόντα
όπως σταφίδες, φρούτα, κρασί, ποτά βαμβάκι τροφοδότησαν σε μεγάλες ποσότητες τον στρατό κατά την διάρκεια του πολέμου.
Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι η Κύπρος μπορεί να προμηθεύσει τον Βρετανικό Στρατό που επιχειρεί στην μέση ανατολή με πολλά αναγκαία τα οποία δεν είναι δυνατό να βρούμε αλλού.
4. Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η χρήση του νησιού σαν σανατόριο η σαν θερινός σταθμός του στρατού μας που βρίσκεται στην Αίγυπτο.
5. Σε ότι αφορά τις υποδομές επικοινωνίας το επίπεδο είναι καλό.
Υπάρχει ένα βασικό οδικό δίκτυο 800 μιλίων και ένα δευτερεύον 1000 μιλίων και ένα στενού πλάτους σιδηροδρομικό δίκτυο 76 μιλίων.
6. Η Κύπρος βρίσκεται σαν αντίβαρο της Μερσίνας και της Αλεξανδρέττας που θεωρούνται οι δυτικοί τερματικοί σταθμοί της σιδηροδρομικής οδού προς Βαγδάτη αλλά ΠΙΘΑΝΟΤΑΤΑ στα χέρια ΕΧΘΡΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ αποτελούν σημεία απο τα οποία θα επιτιθενται κατα της Βρετανικής δύναμης στην Μεσοποταμία και τον Περσικό Κόλπο.
Είναι σαφείς οι πολιτικοί λόγοι για τους οποίους η Κύπρος ΠΡΕΠΕΙ να παραμείνει στην Μεγάλη Βρετανία.
Αντιθέτως ΔΕΝ υπάρχει κανένας σοβαρός λόγος να παραχωρηθεί το νησί στην Ελλάδα.
Ο πληθυσμός αποτελείται από 243000 Χριστιανούς Ορθόδοξους με Ελληνική καταγωγή και 61000 Τούρκους, πιστοί στην Μεγάλη Βρετανία και αντίθετοι στην ιδέα μιας Ελληνικής εξουσίας.
Οι όποιες ταραχές εκδηλώθηκαν για την ένωση με την Ελλάδα από πολιτικούς που εκπροσωπούν το Ελληνόφωνο στοιχείο αλλά όπως όλες οι ταραχές ήταν τεχνητές.
Οι πολιτικοί στην Κύπρο είναι δικηγόροι και τοκογλύφοι, και εκφράζουν την προπαγάνδα τους με την καταχρεωμένη ελληνόφωνη αγροτιά μέσω οικονομικής πίεσης και εκφοβισμού.
Οι αγρότες δεν έχουν καμία επιθυμία να ανταλλάξουν την παρούσα αμερόληπτη διοικητική ασφάλεια και χαμηλή φορολογία με επαχθή φορολογία, διεφθαρμένη κυβέρνηση και στράτευση που θα ήταν η μοίρα τους στην Ελλάδα
(Σε τόσο μεγάλη εκτίμηση είχαν την Ελλάδα την οποία 5 μήνες νωρίτερα της είχαν δώσει την έγκριση για την κατάληψη της Σμύρνης ;)
Οι Τούρκοι τους οποίους απο το 1878 υποστηρίζουμε με συνέπεια εχουν συμπεριφρθεί αξιόπιστα κατα την διάρκεια του πολέμου αναμφίβολα επιδιώκουν τιίποτα περισσότερο απο την παραμονή τους κάτω απο την Βρετανική κυριαρχία.
Όλα τα παραπάνω συζητήθηκαν στα πολεμικά συμβούλια της Βρετανίας με την συμμετοχή του πρωθυπουργού Lloyd George και του υπουργού Άμυνας Winston Churchill
Αλήθεια κανείς δεν γνώριζε τότε; Κανείς δεν είχε αντιληφθεί κάτι;
Ακόμη χειρότερο όμως είναι ότι ΚΑΝΕΙΣ δεν έμαθε 100 χρόνια μετά.
Η πρόταση παραχώρησης της Κύπρου στην Ελλάδα συζητήθηκε αλλά δεν οδήγησε σε άμεση εφαρμογή. Εξετάστηκε στο πλαίσιο των γεωπολιτικών ανακατατάξεων μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και τις επιδιώξεις της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία επεδίωκε την ενσωμάτωση εδαφών με ελληνικούς πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου.
Τελικά η Βρετανία διατήρησε τον έλεγχο της Κύπρου αφού οι Βρετανοί αξιωματούχοι ανησυχούσαν για τις επιπτώσεις μιας τέτοιας κίνησης, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη τα ευρύτερα αυτοκρατορικά συμφέροντά τους στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Το 1923, η Συνθήκη της Λωζάνης όρισε επίσημα τα σύνορα της νέας Τουρκικής Δημοκρατίας, αλλά η Κύπρος παρέμεινε βρετανική αποικία.
Η πρόταση του 1919 ήταν μέρος ενός ευρύτερου συνόλου περίπλοκων διαπραγματεύσεων και προβληματισμών στον απόηχο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, που τελικά είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει η Κύπρος υπό βρετανικό έλεγχο μέχρι την ανεξαρτησία της το 1960.
Ενα ειναι σίγουρο. Την Ιστορία την γράφουν τα ντοκουμέντα.
Έτσι ΑπΛα.
